Eén van de partners verlaat de gezamenlijke woning

Zodra de ex-partner de gezamenlijke woning verlaat, betekent dit dat de achterblijver een periodieke uitkering in de vorm van huisvesting “geniet”. Dit woongenot ontstaat omdat het gedeelte van de woning dat in eigendom is van de ex-partner op deze wijze ter beschikking wordt gesteld aan de achterblijver.

Dit woongenot dient als ontvangen partneralimentatie te worden aangemerkt en de achterblijver zal hierover belasting en mogelijk een bijdrage Zorgverzekeringswet (ZVW) dienen te betalen. De vertrekker kan het verstrekte woongenot aftrekken als betaalde partneralimentatie. De hoogte van dit verstrekte woongenot wordt gesteld op een evenredig deel van het eigenwoningforfait. Bij gehuwden in algemene gemeenschap van goederen is dit derhalve in principe 50%.

Bovenstaande fiscale regeling geldt niet indien de achterblijver een reële huurvergoeding betaalt aan de vertrokken ex-partner.

De eigenwoningrente

De eigenwoningrente kan alleen in aftrek worden gebracht als partneralimentatie indien dit gebeurt vanwege een alimentatieplicht. Deze alimentatieplicht kan bijvoorbeeld blijken uit een gerechtelijke uitspraak, een convenant of een andere overeenkomst.

Het komt vaak voor dat één van de ex-partners 100% van de eigenwoningrente betaalt terwijl beiden voor de helft eigenaar zijn. Als er geen sprake is van een alimentatieplicht, heeft de betaler in deze situatie echter veelal slechts recht op 50% aftrek eigenwoningrente bij gehuwden in algemene gemeenschap van goederen. In andere situaties ligt dit uiteraard mogelijk weer anders.

Nihilbeding

Indien ex-partners met elkaar afspreken om geen partneralimentatie aan elkaar te betalen, vloeien hieruit eveneens fiscale consequenties voort. Deze afspraak houdt namelijk tevens in dat men (een deel van) de betaalde eigenwoningrente niet fiscaal kan aftrekken als alimentatie.

N.B.: Woongenot dat als ontvangen partneralimentatie wordt aangemerkt, kan niet worden uitgesloten met een nihilbeding.

Belang goed advies

Bovenstaande is een selectie van fiscale aandachtspunten rondom een scheiding waarbij sprake is van een eigen huis en geeft eens te meer aan dat een goed en op maat gesneden advies onontbeerlijk is bij de afwikkeling van een echtscheiding. Het is van groot belang dat alle afspraken correct en volledig worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant, zodat fiscale verrassingen worden voorkomen. Vanzelfsprekend is daarna correcte naleving van dit convenant door beide ex-partners cruciaal. Tevens is van belang of de ex-partners in het jaar van hun scheiding kiezen voor afwikkeling alsof zij het gehele jaar nog fiscale partners waren.